Jak przygotować dziecko do wakacji? Nie będzie tu listy kremów z filtrem ani przypomnienia o czapce z daszkiem. Chciałabym pokazać Ci pięć sytuacji, które co roku powtarzają się w gabinecie pediatry. Wszystkie są przewidywalne i dlatego warto je znać.
Kiedy myślimy o wakacyjnych zagrożeniach, najczęściej wyobrażamy sobie kleszcze, oparzenia słoneczne albo utonięcia. Tymczasem w gabinecie pediatry co roku powtarzają się znacznie bardziej przyziemne historie.
- Nastolatek omdlał na zakończeniu roku szkolnego.
- Dziecko po całym dniu biegania trafia z odwodnieniem.
- Ktoś skaleczył się podczas pracy w ogrodzie i nagle pojawia się pytanie: „Kiedy było ostatnie szczepienie przeciw tężcowi?”
To są zwykła, codzienne sytuacje. nic spektakularnego, a jednak powoduje częsty problem. Co więcej, te problemy sa przewidywalne, a skoro tak, można się do nich przygotować, żeby latem mieć o jedną rzecz mniej do martwienia się.
Omdlenie nie bierze się znikąd.
Organizm nastolatka często jest po miesiącach intensywnego wysiłku, stresu i niewyspania. Do tego dochodzi szybki wzrost. Układ krążenia nie zawsze nadąża za zmianami zachodzącymi w organizmie. Wystarczy jeszcze kilka godzin na słońcu, zbyt mało wypitych płynów i gotowy przepis na omdlenie. Z tego powodu więcej zasłabnięć zdarza się podczas zakończenia roku szkolnego albo w pierwszych dniach wakacji. Wynika to z zadziałania wielu drobnych czynników, które nakładają się na siebie.
Nastolatki eksperymentują nie tylko z wakacjami.
Jako rodzice często szukamy zagrożeń tam, gdzie są najbardziej widoczne. Większym problemem może okazać się jednak zwykłe odwodnienie po kilku godzinach zabawy niż jakaś egzotyczna choroba, o której huczy internet. Podobnie jest z zatruciami etanolem czy innymi substancjami psychoaktywnymi. Początek wakacji to dla części nastolatków czas pierwszych eksperymentów. Zmienia się otoczenie, pojawia się więcej swobody, presja grupy i okazje, których wcześniej nie było. Rozmowa nie daje gwarancji bezpieczeństwa, ale zwiększa szansę, że młody człowiek podejmie rozsądniejszą decyzję.
Odwodnienie rozwija się szybciej, niż się wydaje.
Odwodnienie u dziecka nie zawsze zaczyna się dramatycznie. Często zaczyna się bardzo zwyczajnie: od długiej zabawy, wysokiej temperatury, emocji, pośpiechu i tego, że dziecko po prostu zapomina pić. Małe dzieci mają mniejsze rezerwy płynów niż dorośli, a przy biegunce, wymiotach albo gorączce tracą wodę jeszcze szybciej. Dlatego w wakacyjnej torbie warto mieć butelkę wody albo doustny płyn nawadniający, żeby zareagować wcześnie, zanim zwykła wakacyjna niedyspozycja zamieni się w problem wymagający pilnej konsultacji.
Brudna rana to dobry moment na… sprawdzenie książeczki szczepień.
Większość z nas o tężcu nie myśli na co dzień. Do momentu, gdy dziecko nie zrani się zabrudzonym narzędziem, wystającym gwoździem, nie ubrudzi poranionego kolana w ziemii. Wtedy pojawia się trudne pytanie: kiedy było ostatnie szczepienie?
Odporność po szczepieniu nie utrzymuje się przez całe życie. Dawki przypominające u dorosłych są potrzebne co 10 lat, dzieci podlegają szczepieniu zgodnie z programem szczepień ochronnych. Wakacje to dobry moment, żeby sprawdzić książeczkę zdrowia dziecka. Ryzyko nagle nie rośnie w wakacje, ale właśnie latem częściej dochodzi do urazów związanych z zabawą w ogrodzie czy aktywnością na świeżym powietrzu.
Profilaktyka nie zaczyna się od strachu
Lubię myśleć o profilaktyce trochę inaczej. Zamiast jako o ciągłym wypatrywaniu zagrożeń, bardziej jak o zmniejszaniu liczby rzeczy, które mogą nas zaskoczyć. Co więc moim zdaniem mogłoby znaleźć się w wakacyjnej apteczce?
Najlepsza apteczka to taka, której nie trzeba używać. Nie chodzi o to, żeby na wakacje zabrać pół apteki. Wystarczy kilka rzeczy, które rozwiązują najczęstsze wakacyjne problemy: doustne płyny nawadniające lub elektrolity na wypadek biegunki czy wymiotów oraz podstawowy zestaw do zaopatrzenia drobnych ran, butelka wody zabrana na spacer.
Jeśli miałabym wskazać pięć rzeczy, które mogą uratować wakacje, byłyby to:
– regularne picie wody, zwłaszcza u nastolatków i nie tylko w czasie upałów,
– doustne płyny nawadniające (ORS),
– podstawowe opatrunki,
– sprawdzenie, czy szczepienia przeciw tężcowi są aktualne,
– chwila na rozmowę z nastolatkiem o wakacyjnych eksperymentach.
To drobiazgi a każdy z nich zajmuje chwilę. Razem sprawiają, że wakacje pozostają tym, czym powinny być – czasem odpoczynku, a nie zbędnego stresu.
